Monopoliyaga qarshi kurash davlat qo‘mitasi ayrim metall buyumlar, shu jumladan “katanka” (sim to‘rlar) importini cheklash masalasini ko‘rib chiqdi. Qo‘mita Respublika inqirozga qarshi komissiyasining 11-maydagi qarori haqida OAVda tarqalgan xabarlarga izoh berdi.

Foto: Glotr

Komissiya qarorida pandemiya paytida mahalliy ishlab chiqaruvchilarni (xususan, Olmaliq KMK, “O‘zmetkombinat” OAJ, “O‘zikkilamchirangrangimetal” OAJ va “Toshkent metallurgiya kombinati”) qo‘llab-quvvatlash ko‘zda tutilgan edi. Bu esa boshqa metall ishlab chiqaruvchilarning manfaatlarini cheklaydi.

Qo‘mita tomonidan o‘tkazilgan dastlabki tahlil shuni ko‘rsatdiki, yiliga 14,7 ming tonna ishlab chiqarish quvvatiga ega 34 ta korxona simli armaturadan tayyor mahsulot ishlab chiqaradi.

Regulyatorga ishlab chiqaruvchilar mahalliy simli tayanchdan tayyorlangan mahsulotlar sifat standartlariga javob bermasligini ta’kidladilar, chunki korxonalar birlamchi metall buyumlardan emas, metallolomdan (ikkilamchi xom ashyo) mahsulot ishlab chiqaradilar va metallning mexanik va fizik xususiyatlari prokat jarayonida saqlanmaydi. Shu sababli, metall xom ashyosini import qilish talab qilinadi.

“O‘zmetkombinat” OAJ ma’lumotlariga ko‘ra, sim to‘r xom ashyosining sinov partiyasini ishlab chiqarish iyul oyida rejalashtirilgan. Biroq, ushbu boshlang‘ich quvvatlar ham ishlab chiqaruvchilarning metalprokatlarga (maxsus simlar, vintlar, burama mixlar kabi turli xil metall mahsulotlari tayyorlanadi) bo‘lgan ehtiyojlarini qondira olmaydi, deyiladi qo‘mita xabarida. Bu ichki va tashqi bozorlarda korxonalarning raqobatbardoshliligiga salbiy ta’sir qiladi, eksport salohiyati pasayadi, ishlab chiqarish keskin pasayadi va pirovardida ish joylarining yo‘qolishi kutilmoqda.

Qo‘mita hisobotida bozor to‘g‘risidagi quyidagi ma’lumotlar keltirilgan:

Namangan viloyatidagi “Mexmash” kompaniyasi yiliga 1 ming tonna tayyor mahsulot ishlab chiqarish uchun 15 million dollar sarflaydi, mahsulotlarning asosiy qismi eksport qilinadi.

Toshkent viloyatidagi “Dal Heavy Industries” O‘zbekiston-Turkiya qo‘shma korxonasi hamda ” Bao Xin Metal” O‘zbekiston-Xitoy qo‘shma korxonasi metall konstruksiyalar ishlab chiqarishga mos ravishda 15,7 million dollar va 12 million dollar investitsiya kiritdi.

Yakka tartibdagi korxonalar uchun imtiyozli shart-sharoitlar yaratilganda yuzaga kelgan vaziyatni bartaraf etish va barcha ishlab chiqaruvchilarga teng imkoniyatlarni yaratish maqsadida Monopoliyaga qarshi qo‘mita Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligiga va Vazirlar Mahkamasiga Respublika inqirozga qarshi komissiyasi majlisi bayonnomasining tegishli bandlarini qayta ko‘rib chiqish va import qilinadigan sim to‘r xom ashyosi to‘g‘risida takliflar kiritdi.